Trójpłaszczyznowa Manualna Terapia Stóp

Czym jest trójpłaszczyznowa manualna terapia stóp?

To specjalistyczna metoda terapii manualnej przeznaczona dla dzieci z wadami stóp. Opiera się na podstawach neurofizjologicznych – łączy wiedzę o budowie i biomechanice stopy z wiedzą o tym, jak układ nerwowy steruje ruchem i postawą.

Stopa dziecka nie jest pomniejszoną stopą dorosłego. Jej kości, więzadła i mięśnie dopiero się kształtują, dlatego dobrze reagują na odpowiednio ukierunkowaną korekcję.

Dlaczego „trójpłaszczyznowa”?

Ustawienie stopy opisuje się w trzech płaszczyznach:

• czołowej – np. koślawe lub szpotawe ustawienie pięty,
• strzałkowej – zgięcie grzbietowe i podeszwowe, np. ustawienie końskie,
• poprzecznej – przywiedzenie lub odwiedzenie przodostopia.

Wady stóp rzadko dotyczą tylko jednej z nich. Stopa płasko-koślawa czy końsko-szpotawa to złożone deformacje, w których zmiana w jednej płaszczyźnie pociąga za sobą kolejne. Dlatego terapia koryguje ustawienie stopy we wszystkich trzech płaszczyznach jednocześnie.

Dla kogo przeznaczona jest terapia stóp?

Terapię prowadzimy u niemowląt, dzieci i nastolatków między innymi z:

• stopą końsko-szpotawą – jako uzupełnienie leczenia metodą Ponsetiego, w porozumieniu z ortopedą,
• płaskostopiem,
• stopą płasko-koślawą,
• stopą szpotawą,
• przywiedzeniem przodostopia (metatarsus adductus),
• chodem na palcach,
• paluchem koślawym,
• wadami stóp w przebiegu mózgowego porażenia dziecięcego,
• wadami stóp towarzyszącymi zespołom genetycznym, np. zespołowi Downa.

Nie każda płaska stopa wymaga terapii. U małych dzieci łuk podłużny dopiero się kształtuje, a spłaszczenie stopy bywa etapem prawidłowego rozwoju. Piszemy o tym więcej w artykule o płaskostopiu u trzylatka.

Na czym polega terapia?

Każdą terapię zaczynamy od dokładnej diagnozy. Oceniamy ustawienie stopy w trzech płaszczyznach, ruchomość stawów, napięcie mięśni, a u dzieci chodzących – także sposób obciążania stóp w staniu i podczas chodu.

Na tej podstawie planujemy terapię, która obejmuje:

• techniki manualne dobrane do rodzaju wady, wieku dziecka i ruchomości stopy,
• bandażowanie korekcyjne, które utrwala uzyskaną korekcję,
• naukę rodziców, jak kontynuować pracę w domu,
• ćwiczenia funkcjonalne u starszych dzieci – w staniu, chodzie i zabawie.

Bandażowanie – przedłużenie pracy manualnej

Bandaż zakładany po sesji utrzymuje stopę w pozycji korekcyjnej również po wyjściu z gabinetu. Tkanki mają wtedy czas, aby dostosować się do nowego ustawienia.

Rodzice uczą się samodzielnie zakładać bandaż, by kontynuować korekcję w domu. Pokazujemy też, jak sprawdzić, czy nie jest zbyt ciasny: palce dziecka powinny pozostać ciepłe i różowe. Jeśli bledną, sinieją lub pojawia się obrzęk, bandaż trzeba od razu zdjąć.

Dlaczego warto zacząć wcześnie?

Stopa jest najbardziej podatna na korekcję w pierwszych latach życia. Im wcześniej rozpoczniemy terapię, tym większa szansa, że wystarczą metody zachowawcze.

U niemowląt często wystarcza terapia manualna, bandażowanie i codzienna praca rodziców. U starszych dzieci bywa konieczne leczenie ortopedyczne – o jego wskazaniach decyduje lekarz ortopeda, a my dostosowujemy fizjoterapię do jego zaleceń.

Terapia stóp w Fizjolandzie

W Fizjolandzie terapią stóp zajmuje się kilkoro naszych fizjoterapeutów. Wierzymy, że nie leczymy metodą – lecz dziecko. Stopa jest częścią całego ciała, dlatego oceniamy też ustawienie kolan, miednicy i postawę.

W razie potrzeby łączymy terapię stóp z kinesiology tapingiem oraz terapią wad postawy. Naszym celem są stopy, które dają dziecku stabilne oparcie w biegu, zabawie i sporcie.