Metatarsus adductus u dzieci

Czym jest metatarsus adductus?

Metatarsus adductus, czyli przywiedzenie przodostopia, to wada, w której przednia część stopy jest skierowana do wewnątrz względem pięty. Oglądana od strony podeszwy stopa przypomina fasolkę lub literę „C” – jej zewnętrzna krawędź jest wypukła, a wewnętrzna wklęsła.

To jedna z najczęstszych wad stóp u niemowląt. Zwykle wiąże się z ułożeniem dziecka w macicy w ostatnich tygodniach ciąży, dlatego bywa zauważana zaraz po porodzie. Może dotyczyć jednej lub obu stóp.

W odróżnieniu od stopy końsko-szpotawej pięta jest ustawiona prawidłowo, a stopę można swobodnie unieść ku górze. To istotna różnica, ponieważ obie wady leczy się zupełnie inaczej.

Objawy metatarsus adductus

Rodzice zwykle zauważają, że stopa niemowlęcia „ucieka” do środka. Charakterystyczne są:

• przodostopie skręcone w stronę drugiej stopy,
• głęboki fałd skórny po wewnętrznej stronie stopy – przy postaciach sztywniejszych,
• zwiększony odstęp między paluchem a drugim palcem,
• pięta w prawidłowym ustawieniu,
• u dzieci chodzących – stawianie stóp palcami do środka i potykanie się o własne stopy.

Nie każde ustawienie stóp do środka oznacza tę wadę. U starszego dziecka chód z palcami skierowanymi do wewnątrz często wynika ze skręcenia kości udowej lub piszczelowej, dlatego zawsze oceniamy całą kończynę.

Diagnostyka

Rozpoznanie stawia ortopeda dziecięcy na podstawie oglądania i badania stopy – u niemowląt zdjęcie RTG zwykle nie jest potrzebne. Najważniejsze jest określenie, na ile wada jest giętka. Lekarz:

• sprawdza, czy przodostopie daje się łagodnie ustawić w linii prostej,
• obserwuje, czy dziecko samo prostuje stopę, gdy drażni się jej zewnętrzną krawędź,
• ocenia nasilenie wady na podstawie kształtu stopy oglądanej od strony podeszwy,
• bada ruchomość stawu skokowego i ustawienie pięty,
• ocenia stawy biodrowe, ponieważ wady związane z ułożeniem w macicy mogą występować razem.

Postacie metatarsus adductus

Ze względu na giętkość stopy wyróżnia się trzy postacie wady:

• Giętka – stopę łatwo wyprostować, a często dziecko robi to samo; zwykle ustępuje bez leczenia lub po ćwiczeniach.
• Częściowo giętka – korekcja jest możliwa, ale stopa stawia opór; potrzebna jest regularna terapia i kontrola.
• Sztywna – stopy nie da się ustawić prawidłowo; ortopeda może zalecić gipsy korekcyjne lub specjalne obuwie.

Łagodna wada często cofa się samoistnie w pierwszych miesiącach i latach życia. Ocena specjalisty pozwala jednak upewnić się, że stopa zmierza w dobrym kierunku, i nie przegapić momentu, w którym potrzebne jest leczenie ortopedyczne.

Rehabilitacja niemowlęcia z metatarsus adductus

Tkanki niemowlęcia są miękkie i dobrze poddają się korekcji, dlatego w postaciach wymagających terapii warto zacząć wcześnie. Celem rehabilitacji jest:

• przywrócenie prawidłowego ustawienia przodostopia,
• rozciągnięcie skróconych tkanek po wewnętrznej stronie stopy,
• pobudzenie mięśni, które ustawiają stopę na zewnątrz,
• wspieranie symetrycznego rozwoju ruchowego dziecka,
• przygotowanie stopy do obciążania w staniu i chodzie.

Jak pracujemy w Fizjolandzie?

Na pierwszej wizycie oglądamy nie tylko stopy, ale całe niemowlę – jego ułożenie, symetrię i sposób poruszania się. Wady stóp związane z ułożeniem w macicy mogą iść w parze z asymetrią ułożeniową lub kręczem szyi.

Stopę korygujemy delikatnymi technikami trójpłaszczyznowej terapii stóp i bandażowaniem korekcyjnym, a uzyskane ustawienie wspieramy plastrowaniem dynamicznym. Gdy dziecko potrzebuje wsparcia w rozwoju ruchowym, sięgamy po NDT-Bobath.

Rodziców uczymy krótkich ćwiczeń, które można włączyć w przewijanie i zabawę – łagodnego rozciągania przodostopia i pobudzania zewnętrznej krawędzi stopy. Jeśli wada okazuje się sztywna, współpracujemy z ortopedą prowadzącym leczenie gipsowe.

Nasz cel

Chcemy, aby dziecko stawiało pierwsze kroki na stopach dobrze ustawionych i przygotowanych do chodzenia, biegania i zabawy.