Turnusy rehabilitacyjne - skolioza

Czym jest turnus FITS?

Skolioza idiopatyczna młodzieżowa to najczęstsza postać skoliozy u dzieci i nastolatków. Skrzywienie może narastać zwłaszcza w okresie szybkiego wzrostu, dlatego moment rozpoczęcia terapii ma duże znaczenie.

Turnus FITS to intensywny program terapii skoliozy, w podstawowej wersji pięciodniowy. W krótkim czasie dziecko poznaje swoje skrzywienie, uczy się korekcji i wraca do domu z planem ćwiczeń, który może samodzielnie realizować.

Dla kogo przeznaczony jest turnus?

Turnus polecamy:

• dzieciom ze skoliozą idiopatyczną o kącie Cobba 15–40 stopni,
• młodzieży ze skoliozą postępującą w okresie szybkiego wzrostu,
• pacjentom noszącym gorset – jako terapię uzupełniającą,
• dzieciom po operacji kręgosłupa – na etapie rehabilitacji,
• nastolatkom z chorobą Scheuermanna,
• młodzieży z hiperkifozą piersiową i hiperlordozą lędźwiową,
• dzieciom z asymetrią postawy i bólami kręgosłupa.

O tym, czy turnus jest dla dziecka odpowiedni, decydujemy po rozmowie z rodzicami i analizie dokumentacji, w tym zdjęć RTG.

Czym jest metoda FITS?

FITS (Funkcjonalna Indywidualna Terapia Skolioz) to metoda specyficznych ćwiczeń fizjoterapeutycznych w leczeniu skoliozy, opisana w wytycznych SOSORT – międzynarodowego towarzystwa naukowego zajmującego się zachowawczym leczeniem skolioz.

Terapia przebiega w trzech etapach:

• badanie i edukacja – dziecko poznaje swoje ciało i skrzywienie, aby świadomie uczestniczyć w terapii,
• przywracanie równowagi mięśniowej – rozluźnianie napięć i ograniczeń powięziowych,
• trójpłaszczyznowa korekcja – indywidualnie dobrane wzorce ruchowe i autokorekcja w codziennych czynnościach.

FITS nie jest zestawem gotowych ćwiczeń. Wzorzec korekcji dobieramy do typu i lokalizacji skrzywienia, ruchomości kręgosłupa oraz ogólnej sprawności dziecka. Korekcję przenosimy do codziennego życia – siedzenia w szkole, chodzenia, zabawy – a nie tylko na czas ćwiczeń.

Plan turnusu

Typowy pięciodniowy harmonogram wygląda tak:

• Dzień 1 – dokładne badanie: test Adamsa, analiza kąta Cobba na zdjęciach RTG, ocena ruchomości i zdjęcia postawy; edukacja dziecka i ustalenie planu.
• Dni 2–4 – dwie sesje dziennie po 45–60 minut, rano i po południu: terapia manualna, ćwiczenia korekcyjne, nauka autokorekcji.
• Dzień 5 – pomiary kontrolne, instruktaż, plan pracy w domu oraz – jeśli to potrzebne – plastrowanie podtrzymujące.

Czas trwania i ceny

Do wyboru są trzy warianty:

• turnus FITS 5-dniowy: 2 900 zł,
• turnus rozszerzony (FITS, EMG i plastrowanie): 3 700 zł,
• turnus 10-dniowy: wycena indywidualna.

Co po turnusie?

Turnus daje silny impuls, ale skolioza wymaga codziennej, długotrwałej pracy. Na zakończenie dziecko otrzymuje pisemny plan ćwiczeń domowych na 15–30 minut dziennie oraz zalecenia dotyczące:

• prawidłowej postawy podczas siedzenia – szczególnie ważnej u młodzieży,
• doboru plecaka i ustawienia biurka,
• sportu – które aktywności są wskazane, a których lepiej unikać,
• snu – wygodnych pozycji i doboru materaca.

Po 6 miesiącach zalecamy turnus kontrolny, który pozwala ocenić postępy i zmodyfikować plan. Terapia nie zastępuje kontroli u ortopedy – to lekarz decyduje o gorsecie czy leczeniu operacyjnym.

Rola dziecka i rodziców

W terapii skoliozy kluczowa jest aktywność samego dziecka. Od pierwszego dnia tłumaczymy mu, jak wygląda jego kręgosłup i po co wykonuje każde ćwiczenie – nastolatek, który rozumie cel, łatwiej utrzymuje regularność.

Rodzice uczestniczą w instruktażu, dzięki czemu wiedzą, jak wspierać dziecko w domu i nie zamieniać ćwiczeń w przykry obowiązek.

Turnus FITS w Fizjolandzie

Zgłaszając dziecko, podaj kąt Cobba z ostatniego zdjęcia RTG, wiek dziecka oraz informację, czy nosi gorset. Na tej podstawie doradzimy odpowiedni wariant i termin.

Więcej o postępowaniu przy niewielkich skrzywieniach przeczytasz w artykule „Skolioza 15 stopni u dziecka – czy potrzebny gorset?”. Pozostałe programy intensywnej rehabilitacji opisujemy na stronie turnusów fizjoterapeutycznych.