Hiperkifoza piersiowa - plecy okrągłe

Czym jest hiperkifoza piersiowa?

Kręgosłup widziany z boku ma naturalne krzywizny. W odcinku piersiowym wygina się łagodnie ku tyłowi – to fizjologiczna kifoza. Gdy to wygięcie jest nadmierne, mówimy o hiperkifozie piersiowej, potocznie nazywanej plecami okrągłymi.

U dzieci i młodzieży najczęściej jest to wada postawy, czyli hiperkifoza postawna. Plecy są zaokrąglone z przyzwyczajenia i z powodu niewystarczającej pracy mięśni, ale pozostają elastyczne – dziecko potrafi je wyprostować.

Do powstania pleców okrągłych przyczyniają się m.in.:

• wiele godzin w pozycji siedzącej – w szkole, przy lekcjach i przed ekranem,
• pochylanie głowy nad telefonem lub tabletem,
• słabe mięśnie grzbietu i mięśnie ściągające łopatki,
• przykurcz mięśni klatki piersiowej,
• mała aktywność fizyczna,
• szybki wzrost, za którym nie nadąża siła mięśni.

Wada postawy czy zmiany strukturalne?

Nie każde zaokrąglenie pleców jest kwestią nawyku. Utrwalona, sztywna kifoza może wynikać ze zmian w budowie kręgów – najczęściej w przebiegu choroby Scheuermanna.

W ocenie pomaga prosta obserwacja: czy zaokrąglenie zmniejsza się, gdy dziecko aktywnie się prostuje albo leży na brzuchu i unosi klatkę piersiową? Jeśli tak, zwykle jest to wada postawy. Jeśli plecy pozostają okrągłe, potrzebna jest konsultacja ortopedyczna.

Objawy pleców okrągłych

Wadę najłatwiej zauważyć, patrząc na dziecko z boku. Typowe są:

• zaokrąglona, „zgarbiona” górna część pleców,
• głowa wysunięta przed linię tułowia,
• ramiona zwinięte do przodu,
• odstające łopatki,
• spłaszczona, zapadnięta klatka piersiowa,
• bóle pleców i karku po dłuższym siedzeniu,
• szybkie męczenie się w wyprostowanej pozycji.

Hiperkifoza często idzie w parze z nadmiernym wygięciem odcinka lędźwiowego. Taki układ nazywa się plecami wklęsło-okrągłymi.

Okazjonalne garbienie się zmęczonego dziecka nie jest jeszcze wadą postawy. Uwagę powinno zwrócić zaokrąglenie, które utrzymuje się na co dzień, także wtedy, gdy dziecko jest wypoczęte.

Diagnostyka hiperkifozy

Wadę postawy ocenia fizjoterapeuta lub lekarz podczas badania sylwetki. Gdy kifoza jest sztywna, towarzyszy jej ból albo szybko się pogłębia, ortopeda zleca boczne zdjęcie RTG kręgosłupa w pozycji stojącej.

Ocena obejmuje:

• oglądanie sylwetki z boku, z przodu i z tyłu,
• sprawdzenie, czy dziecko potrafi aktywnie skorygować postawę,
• ocenę ruchomości odcinka piersiowego,
• badanie długości mięśni klatki piersiowej i siły mięśni grzbietu,
• w razie potrzeby zdjęcie RTG z pomiarem kąta kifozy.

Rehabilitacja dziecka z plecami okrągłymi

Postawna hiperkifoza zwykle dobrze odpowiada na ćwiczenia, zwłaszcza gdy terapia rozpocznie się, zanim wada się utrwali. Samo przypominanie „wyprostuj się” rzadko wystarcza – dziecko potrzebuje siły i nawyku, by utrzymać prawidłową postawę bez ciągłego myślenia o niej.

Celem rehabilitacji jest:

• wzmocnienie mięśni prostujących grzbiet i stabilizujących łopatki,
• rozciągnięcie mięśni klatki piersiowej,
• poprawa ruchomości odcinka piersiowego,
• ustawienie głowy w osi tułowia,
• nauka prawidłowego siedzenia przy biurku i korzystania z telefonu,
• zmniejszenie bólu pleców i karku.

Jak pracujemy w Fizjolandzie?

Na pierwszej wizycie oceniamy postawę dziecka, ruchomość kręgosłupa i siłę mięśni. Pytamy też o codzienne nawyki: ile czasu dziecko siedzi, jak odrabia lekcje, czy uprawia sport. Na tej podstawie układamy plan terapii.

Korzystamy m.in. z:

• terapii wad postawy,
• metody McKenzie,
• elementów metody FITS,
• koncepcji Mulligana,
• ćwiczeń wzmacniających mięśnie grzbietu.

Rodzicom podpowiadamy, jak urządzić miejsce do nauki i jak wspierać dziecko w ćwiczeniach domowych, aby nowe nawyki weszły w codzienność. Jeśli podejrzewamy zmiany strukturalne, kierujemy dziecko na konsultację ortopedyczną.

Nasz cel

Chcemy, aby dziecko trzymało się prosto bez wysiłku i bez przypominania – bo ma silne mięśnie i wie, jak dbać o swój kręgosłup.