Metoda McKenzie (MDT)

Czym jest metoda McKenzie?

Metoda McKenzie, znana też jako MDT (ang. Mechanical Diagnosis and Therapy), to system diagnozowania i leczenia dolegliwości bólowych kręgosłupa i stawów. Opracował ją nowozelandzki fizjoterapeuta Robin McKenzie. Najczęściej stosuje się ją w bólach pleców i szyi, także związanych z dyskopatią i podrażnieniem korzeni nerwowych.

Podstawą metody jest obserwacja, jak objawy zmieniają się pod wpływem określonych ruchów i pozycji. Na tej podstawie terapeuta dobiera ćwiczenia, które pacjent może później wykonywać samodzielnie.

Na czym polega badanie MDT?

Pierwsza wizyta zaczyna się od szczegółowego wywiadu. Terapeuta pyta, kiedy pojawia się ból, co go nasila, a co przynosi ulgę. Następnie prosi o wykonanie serii powtarzanych ruchów lub utrzymanie określonych pozycji i obserwuje, jak zmienia się ból oraz zakres ruchu.

Szczególnie ważne jest zjawisko centralizacji – sytuacja, w której ból promieniujący, np. do pośladka lub nogi, wycofuje się w stronę kręgosłupa. To korzystny sygnał, który wskazuje kierunek ćwiczeń.

Na podstawie badania terapeuta przypisuje dolegliwości do jednej z kategorii – zespołu posturalnego, zespołu dysfunkcji lub zespołu zaburzeń (ang. derangement). Każda z nich wymaga nieco innego postępowania.

Cele terapii

Terapia metodą McKenzie ma pomóc:

• zmniejszyć ból i ograniczyć jego promieniowanie,
• przywrócić pełny, swobodny zakres ruchu,
• uelastycznić skrócone tkanki,
• wzmocnić mięśnie stabilizujące kręgosłup,
• nauczyć pacjenta, jak samodzielnie reagować, gdy dolegliwości wracają.

Dla kogo przeznaczona jest terapia metodą McKenzie?

Metodę zna wielu dorosłych pacjentów, ale dobrze sprawdza się również u młodzieży i starszych dzieci, które potrafią opisać swoje objawy i ćwiczyć samodzielnie. Stosujemy ją między innymi przy:

• bólach kręgosłupa, zwłaszcza u nastolatków,
• dyskopatii,
• chorobie Scheuermanna,
• hiperlordozie lędźwiowej i hiperkifozie piersiowej z dolegliwościami bólowymi,
• bólach szyi i bólach głowy pochodzenia szyjnego, często związanych z długim pochylaniem się nad telefonem.

Kiedy najpierw do lekarza?

U dzieci i młodzieży ból kręgosłupa częściej niż u dorosłych ma konkretną przyczynę, którą musi wykluczyć lekarz. Pilnej konsultacji wymaga ból:

• który budzi dziecko w nocy lub nie ustępuje w spoczynku,
• połączony z gorączką, utratą masy ciała lub złym samopoczuciem,
• pojawiający się po urazie, np. upadku,
• z towarzyszącym drętwieniem, osłabieniem nóg albo problemami z oddawaniem moczu.

Badanie MDT obejmuje ocenę takich sygnałów. Jeśli je zauważymy, przed rozpoczęciem terapii kierujemy dziecko do lekarza.

Edukacja – podstawa metody

McKenzie to nie tylko ćwiczenia, ale też nauka postawy w codziennych sytuacjach. Pokazujemy, jak siedzieć przy biurku, jak stać, w jakiej pozycji spać i jak bezpiecznie podnosić ciężkie przedmioty, np. plecak.

U młodzieży dużo uwagi poświęcamy pozycji podczas nauki, grania i korzystania z telefonu. Nastolatek uczy się rozpoznawać, które pozycje nasilają jego dolegliwości, i jak szybko je skorygować.

Rola rodziców i nastolatka

Ćwiczenia w metodzie McKenzie są proste, ale wymagają systematyczności – zwykle wykonuje się je kilka razy w ciągu dnia. U młodzieży to przede wszystkim zadanie dla samego pacjenta, a rodzice wspierają go i przypominają o ćwiczeniach.

Celem jest samodzielność. Nastolatek ma wiedzieć, co robić, gdy ból wróci, zamiast za każdym razem czekać na wizytę u terapeuty.

Metoda McKenzie w Fizjolandzie

W Fizjolandzie terapię metodą McKenzie prowadzi certyfikowany terapeuta MDT. W razie potrzeby łączymy ją z koncepcją Mulligana, terapią wad postawy lub – gdy ból współistnieje ze skrzywieniem kręgosłupa – z metodą FITS.

Chcemy, aby młody pacjent nie tylko odczuł ulgę, ale też wiedział, jak dbać o kręgosłup na co dzień.