Bóle głowy u dzieci (szyjnopochodne)

Czym są szyjnopochodne bóle głowy?

Szyjnopochodny ból głowy to ból, którego źródło leży w odcinku szyjnym kręgosłupa – w stawach, mięśniach lub innych tkankach szyi. Dziecko odczuwa go w głowie, choć przyczyna znajduje się niżej.

U dzieci najczęściej występują migrena i napięciowe bóle głowy. Ból szyjnopochodny to tylko jedna z możliwości – zanim lekarz go rozpozna, musi wykluczyć inne przyczyny, w tym poważniejsze schorzenia.

Bólom szyjnopochodnym sprzyjają:

• wiele godzin z pochyloną głową nad telefonem, tabletem lub książką,
• źle ustawione stanowisko do nauki,
• postawa z głową wysuniętą do przodu,
• mała aktywność fizyczna,
• stres i przewlekłe napięcie mięśni karku oraz barków,
• przebyte urazy szyi.

Ból szyjnopochodny często idzie w parze z innymi bólami kręgosłupa u dzieci i młodzieży, zwłaszcza z bólem karku i okolicy łopatek.

Objawy bólu szyjnopochodnego

Charakterystyczne jest to, że ból wiąże się z szyją – jej ruchem lub długim utrzymywaniem jednej pozycji. Najczęściej obserwuje się:

• ból zaczynający się w karku lub z tyłu głowy i promieniujący ku skroni, czołu lub okolicy oka,
• ból zwykle po jednej stronie głowy,
• nasilenie dolegliwości po dłuższym siedzeniu i pod koniec dnia,
• ból przy obracaniu głowy lub w określonych pozycjach,
• ograniczoną ruchomość szyi i uczucie napięcia karku,
• towarzyszący ból barku lub okolicy łopatki,
• trudności z koncentracją w czasie bólu.

Nawet bardzo typowy opis nie zastępuje badania, bo podobne objawy mogą mieć różne źródła. Pomocny bywa dzienniczek bólu – zapisywanie, kiedy ból się pojawia, jak długo trwa i co go poprzedza.

Kiedy konieczna jest pilna konsultacja lekarska?

Ból głowy u dziecka wymaga pilnej oceny lekarza, gdy:

• pojawia się nagle i jest bardzo silny – inny niż wszystkie dotychczasowe,
• towarzyszą mu wymioty, zwłaszcza poranne lub powtarzające się,
• budzi dziecko ze snu albo jest najsilniejszy zaraz po przebudzeniu,
• pojawiają się zaburzenia widzenia, np. podwójne widzenie lub ubytki w polu widzenia,
• dziecko ma gorączkę ze sztywnością karku lub wysypką,
• występuje osłabienie kończyn, drgawki, zaburzenia mowy, równowagi lub świadomości,
• ból wystąpił po urazie głowy,
• narasta z tygodnia na tydzień lub wyraźnie zmienia swój charakter,
• dotyczy dziecka z wodogłowiem leczonym zastawką.

Nagły, bardzo silny ból głowy, drgawki, zaburzenia świadomości czy gorączka ze sztywnością karku to sytuacje, w których trzeba od razu wezwać pomoc lub jechać na SOR.

Fizjoterapia dotyczy wyłącznie bólów mięśniowo-szkieletowych i posturalnych. Rozpoczynamy ją dopiero wtedy, gdy lekarz wykluczy inne przyczyny dolegliwości.

Diagnostyka bólów głowy u dzieci

Diagnostykę zaczyna pediatra, który w razie potrzeby kieruje dziecko do neurologa dziecięcego. Rozpoznanie bólu szyjnopochodnego lekarz stawia na podstawie obrazu klinicznego i po wykluczeniu innych przyczyn.

Diagnostyka może obejmować:

• szczegółowy wywiad, także dotyczący snu, nauki i czasu przed ekranem,
• badanie neurologiczne i pomiar ciśnienia tętniczego,
• badanie okulistyczne – ocenę wzroku i dna oka,
• konsultację laryngologiczną lub stomatologiczną, gdy źródłem mogą być zatoki, uszy lub stawy żuchwy,
• badania obrazowe głowy lub szyi – tylko wtedy, gdy są do nich wskazania.

Bóle głowy u nastolatków bywają związane także z dysfunkcją stawów skroniowo-żuchwowych i zaciskaniem zębów.

Rehabilitacja dziecka z bólem szyjnopochodnym

Gdy lekarz potwierdzi, że ból ma związek z szyją, fizjoterapia może pomóc zmniejszyć częstość i nasilenie dolegliwości. Obejmuje nie tylko pracę w gabinecie, ale też zmianę codziennych nawyków.

Celem rehabilitacji jest:

• zmniejszenie napięcia mięśni karku i obręczy barkowej,
• poprawa ruchomości odcinka szyjnego,
• wzmocnienie głębokich mięśni szyi, które stabilizują głowę,
• korekcja nawyku wysuwania głowy do przodu,
• nauka ergonomicznej pracy przy biurku i z ekranami.

Jak pracujemy w Fizjolandzie?

Zaczynamy od rozmowy o tym, kiedy i w jakich sytuacjach pojawia się ból. Następnie badamy postawę, ruchomość szyi i obręczy barkowej, napięcie mięśni oraz sposób siedzenia przy nauce.

W zależności od wyników korzystamy m.in. z:

• Strukturalnej Integracji Czaszki – delikatnej pracy z tkankami czaszki, szyi i twarzoczaszki,
• metody McKenzie w odcinku szyjnym,
• koncepcji Mulligana – mobilizacji stawów szyi połączonych z ruchem,
• terapii wad postawy.

Częścią terapii jest edukacja: ustawienie biurka i monitora, regularne przerwy od ekranu, proste ćwiczenia do wykonywania w domu. Jeśli w trakcie terapii charakter bólu się zmieni, kierujemy dziecko ponownie do lekarza.

Nasz cel

Chcemy, aby ból głowy przestał zabierać dziecku lekcje, zabawę i spokojne wieczory, a ono samo wiedziało, jak dbać o szyję na co dzień.