Hiperlordoza lędźwiowa u dzieci

Czym jest hiperlordoza lędźwiowa?

W odcinku lędźwiowym kręgosłup wygina się naturalnie ku przodowi – to fizjologiczna lordoza. Hiperlordoza lędźwiowa oznacza nadmierne pogłębienie tego wygięcia. Potocznie mówi się o niej „plecy wklęsłe”.

Wada wiąże się zwykle z przodopochyleniem miednicy: miednica pochyla się ku przodowi, brzuch się wysuwa, a pośladki są wypięte do tyłu. U dzieci najczęściej jest to wada postawy wynikająca z zaburzonej równowagi mięśniowej.

Do jej powstania przyczyniają się m.in.:

• słabe mięśnie brzucha i pośladków,
• przykurcz mięśni zginających staw biodrowy,
• napięte mięśnie prostujące odcinek lędźwiowy,
• długie siedzenie i mała aktywność ruchowa,
• kompensacja innych wad, np. hiperkifozy piersiowej.

Połączenie pogłębionej lordozy z nadmiernie zaokrąglonymi plecami nazywa się postawą kifolordotyczną, czyli plecami wklęsło-okrągłymi.

Lordoza u przedszkolaka – kiedy to norma?

U małych dzieci, zwłaszcza w wieku przedszkolnym, wyraźnie zaznaczone wygięcie lędźwi i wysunięty brzuszek są często naturalnym etapem kształtowania się postawy. Mięśnie brzucha dopiero się wzmacniają, a sylwetka zmienia się wraz ze wzrostem.

U przedszkolaka ważniejsze od samego wyglądu jest to, czy dziecko sprawnie się porusza, nie skarży się na ból i czy postawa z czasem się zmienia. Wątpliwości warto skonsultować z fizjoterapeutą.

Objawy hiperlordozy

Wadę najlepiej widać, gdy dziecko stoi bokiem w samej bieliźnie. Typowe objawy to:

• wyraźne, głębokie wygięcie w dolnej części pleców,
• wysunięty do przodu brzuch,
• wypięte pośladki,
• słabe mięśnie brzucha,
• bóle dolnej części pleców po dłuższym staniu lub chodzeniu,
• szybkie męczenie się w pozycji stojącej.

Sam wygląd sylwetki nie wystarcza do rozpoznania – część dzieci po prostu ma taką budowę ciała. O tym, czy wada wymaga terapii, przesądza dokładna ocena.

Diagnostyka hiperlordozy lędźwiowej

Wadę postawy rozpoznaje się na podstawie badania sylwetki i oceny pracy mięśni. Fizjoterapeuta sprawdza m.in.:

• ustawienie miednicy i kręgosłupa w staniu,
• siłę mięśni brzucha i pośladków,
• długość mięśni zginających staw biodrowy, np. testem Thomasa,
• ruchomość odcinka lędźwiowego,
• to, czy dziecko potrafi samodzielnie skorygować ustawienie miednicy.

Gdy pojawia się ból albo wada wydaje się sztywna, potrzebna jest konsultacja lekarza ortopedy, który może zlecić zdjęcie RTG lub inne badania obrazowe.

Kiedy potrzebna jest konsultacja lekarska?

Pogłębiona lordoza bywa też objawem innego problemu. Do lekarza warto zgłosić się bez zwłoki, gdy:

• ból lędźwi utrzymuje się, nasila przy odchylaniu tułowia do tyłu lub budzi dziecko w nocy,
• dolegliwości pojawiły się u nastolatka trenującego gimnastykę, taniec lub inny sport z częstym przeprostem kręgosłupa,
• dziecko z trudem wstaje z podłogi, często się przewraca lub słabnie,
• wada wyraźnie się pogłębia.

U młodych sportowców ból przy przeproście może wynikać z przeciążenia łuku kręgu. Z kolei nasilona lordoza połączona z osłabieniem mięśni bywa jednym z objawów chorób nerwowo-mięśniowych, takich jak dystrofia mięśniowa Duchenne'a.

Rehabilitacja dziecka z hiperlordozą

W wadzie postawy podstawą terapii jest przywrócenie równowagi między mięśniami, które pociągają miednicę ku przodowi, a tymi, które ją stabilizują. Ćwiczenia warto zacząć wcześnie, zanim nieprawidłowy wzorzec się utrwali.

Celem rehabilitacji jest:

• wzmocnienie mięśni brzucha, w tym mięśni głębokich,
• wzmocnienie mięśni pośladkowych,
• rozciągnięcie zginaczy stawu biodrowego i mięśni lędźwiowych,
• nauka kontroli ustawienia miednicy w staniu, siedzeniu i podczas ruchu,
• zmniejszenie bólu dolnej części pleców,
• wypracowanie nawyków, które dziecko utrzyma bez przypominania.

Jak pracujemy w Fizjolandzie?

Ocenę zaczynamy od obserwacji, jak dziecko stoi, siedzi i chodzi. Sprawdzamy siłę i długość mięśni, a wyniki omawiamy z rodzicami, pokazując, skąd bierze się wada i co możemy wspólnie zmienić.

W terapii korzystamy m.in. z:

• terapii wad postawy,
• elementów metody FITS,
• metody McKenzie – przy bólach odcinka lędźwiowego,
• koncepcji Mulligana,
• metody PNF – w nauce stabilizacji tułowia i miednicy,
• ćwiczeń wzmacniających mięśnie brzucha i pośladków.

Ćwiczenia domowe dobieramy tak, aby dało się je włączyć w codzienny rytm dnia dziecka. W razie potrzeby współpracujemy z ortopedą.

Nasz cel

Chcemy, aby dziecko stało i poruszało się swobodnie, bez bólu pleców, a stabilna miednica i silny brzuch stały się dla niego czymś naturalnym.