Uszkodzenia mózgu po zapaleniu OUN

Czym są uszkodzenia mózgu po zapaleniu OUN?

Zapalenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) to stan zapalny opon mózgowo-rdzeniowych, samego mózgu lub obu tych struktur jednocześnie. Najczęściej wywołują je bakterie lub wirusy, a czasem nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego.

Po leczeniu ostrej fazy choroby część dzieci wraca do pełnej sprawności. U innych pozostają następstwa neurologiczne – od niewielkich trudności po znaczną niepełnosprawność. Mówimy wtedy o nabytym uszkodzeniu mózgu.

Jeśli do zachorowania doszło we wczesnym dzieciństwie, lekarz może rozpoznać u dziecka mózgowe porażenie dziecięce.

Możliwe następstwa zapalenia OUN

Rodzaj trudności zależy od tego, które obszary mózgu zostały uszkodzone. Mogą to być:

• niedowłady lub porażenia kończyn, często ze wzmożonym napięciem mięśni,
• zaburzenia równowagi i koordynacji, czyli ataksja,
• rzadziej ruchy mimowolne, np. dystonia,
• padaczka pozapalna,
• trudności z koncentracją, pamięcią i uczeniem się,
• zaburzenia mowy i połykania,
• niedosłuch lub zaburzenia widzenia,
• szybkie męczenie się i zmiany zachowania.

Po zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych może też rozwinąć się wodogłowie. Dlatego bóle głowy, wymioty, nadmierną senność, drgawki lub utratę odzyskanych już umiejętności trzeba pilnie skonsultować z lekarzem.

Dwoje dzieci po tej samej chorobie może mieć zupełnie inne potrzeby – obraz następstw jest bardzo zróżnicowany.

Diagnostyka i opieka po wyjściu ze szpitala

Ostrą fazę choroby leczą lekarze w szpitalu. Po wypisie dziecko pozostaje zwykle pod kontrolą neurologa dziecięcego, który ocenia następstwa zapalenia i zleca dalsze badania oraz konsultacje, np.:

• rezonans magnetyczny mózgu,
• EEG – zwłaszcza przy podejrzeniu padaczki,
• badanie słuchu, szczególnie po bakteryjnym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych,
• badanie okulistyczne,
• konsultację neuropsychologiczną i logopedyczną.

Czym różni się rehabilitacja po zapaleniu OUN?

Dziecko, które przed chorobą siadało, chodziło czy mówiło, zdobyło już te umiejętności, a choroba je odebrała lub osłabiła. Rehabilitacja często polega więc na ich odbudowie, a nie na nauce od podstaw.

Największa dynamika zmian przypada zwykle na pierwsze miesiące po chorobie, choć poprawa może trwać znacznie dłużej. Dlatego regularnie oceniamy postępy i na bieżąco zmieniamy cele terapii.

Nagła zmiana po okresie zdrowia jest trudna emocjonalnie dla całej rodziny. Staramy się jasno tłumaczyć, czego można się spodziewać na kolejnych etapach powrotu do sprawności.

Rehabilitacja dziecka po zapaleniu OUN

Fizjoterapię warto rozpocząć jak najszybciej po wypisie. Wczesna, dobrze ukierunkowana stymulacja pomaga wykorzystać zdolność mózgu do tworzenia nowych połączeń i przejmowania funkcji przez nieuszkodzone obszary.

Celem terapii jest:

• odbudowa utraconych umiejętności ruchowych,
• regulacja napięcia mięśniowego i zapobieganie przykurczom,
• poprawa równowagi, koordynacji i bezpieczeństwa poruszania się,
• zwiększenie wytrzymałości,
• powrót do samodzielności w codziennych czynnościach,
• stopniowy powrót do przedszkola lub szkoły.

Jak pracujemy w Fizjolandzie?

Pierwszą wizytę zaczynamy od rozmowy o tym, jak dziecko funkcjonowało przed chorobą i co zmieniło się po niej. Ocena funkcjonalna pokazuje, które umiejętności wymagają odbudowy w pierwszej kolejności.

Terapię dobieramy spośród metod takich jak:

• metoda Vojty – aktywizacja wzorców ruchowych,
• NDT-Bobath – praca nad jakością ruchu,
• MEDEK – dynamiczna stymulacja postawy i równowagi,
• elektrostymulacja i biofeedback EMG – aktywizacja osłabionych mięśni.

Współpracujemy z neurologiem prowadzącym dziecko, a gdy trudności dotyczą mowy, słuchu czy uczenia się, zachęcamy do konsultacji logopedycznej i neuropsychologicznej. Rodzicom pokazujemy ćwiczenia, które łatwo wpleść w zwykły dzień.

Nasz cel

Chcemy pomóc dziecku odzyskać jak najwięcej z tego, co zabrała choroba, i wrócić do zabawy, nauki i rówieśników z poczuciem, że znów może polegać na swoim ciele.