Terapia metodą Vojty – diagnostyka i rehabilitacja w Fizjolandzie

Czym jest metoda Vojty?

Metoda Vojty to uznana na całym świecie metoda diagnostyczno-terapeutyczna opracowana przez czeskiego neurologa dziecięcego prof. Václava Vojtę. Opiera się na wykorzystaniu odruchowej lokomocji, czyli wrodzonych wzorców ruchowych zapisanych w ośrodkowym układzie nerwowym.

Podczas terapii fizjoterapeuta stymuluje ściśle określone strefy na ciele dziecka w odpowiednio dobranych pozycjach. Pobudzenie tych stref wywołuje automatyczne reakcje angażujące całe ciało. Dzięki temu możliwe jest aktywowanie prawidłowych wzorców postawy i ruchu, które stanowią podstawę dalszego rozwoju motorycznego.

Metoda Vojty jest nie tylko sposobem terapii, ale również niezwykle precyzyjnym narzędziem diagnostycznym.

Badanie metodą Vojty – ocena reakcji ułożeniowych

Jednym z najważniejszych elementów diagnostyki według Vojty jest ocena reakcji ułożeniowych.

Podczas badania fizjoterapeuta ocenia sposób, w jaki dziecko reaguje na zmianę pozycji ciała. Analizowana jest między innymi:

• jakość kontroli głowy,
• kontrola tułowia,
• ustawienie kończyn,
• napięcie mięśniowe,
• symetria ciała,
• jakość wzorców ruchowych,
• reakcje równoważne i posturalne odpowiednie dla wieku dziecka.

Ocena reakcji ułożeniowych pozwala wykryć zaburzenia funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego jeszcze przed pojawieniem się wyraźnych objawów klinicznych. Jest szczególnie cenna u niemowląt z grup ryzyka zaburzeń rozwoju.

W Fizjolandzie badanie metodą Vojty stanowi jeden z elementów kompleksowej oceny funkcjonalnej dziecka. Wyniki analizujemy łącznie z wywiadem, badaniem klinicznym oraz dokumentacją medyczną.

Dla kogo przeznaczona jest terapia metodą Vojty?

Metoda Vojty znajduje zastosowanie zarówno u dzieci z chorobami neurologicznymi, jak i u niemowląt oraz dzieci rozwijających się bez rozpoznanej choroby neurologicznej, u których obserwuje się nieprawidłowości rozwoju ruchowego lub istnieją czynniki ryzyka ich wystąpienia.

Terapię stosujemy między innymi u dzieci z:

• mózgowym porażeniem dziecięcym (MPD),
• opóźnieniem rozwoju psychoruchowego,
• asymetrią ułożeniową,
• zaburzeniami napięcia mięśniowego,
• wcześniactwem,
• uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego,
• wadami genetycznymi wpływającymi na rozwój ruchowy,
• przepukliną oponowo-rdzeniową,
• chorobami nerwowo-mięśniowymi.

Metoda Vojty znajduje również zastosowanie u zdrowych niemowląt i dzieci, u których występują:

• opóźnione osiąganie kamieni milowych rozwoju,
• nieprawidłowa jakość ruchu,
• asymetria ułożeniowa,
• zaburzenia napięcia mięśniowego,
• trudności z kontrolą głowy i tułowia,
• problemy z obrotami, podporami, czworakowaniem lub nauką chodu.

W Fizjolandzie nie kwalifikujemy dziecka do terapii wyłącznie na podstawie rozpoznania. Najważniejsza jest szczegółowa ocena funkcjonalna oraz indywidualne potrzeby małego pacjenta.

Na czym polega terapia?

Podczas terapii dziecko układane jest w precyzyjnie określonych pozycjach. Fizjoterapeuta stymuluje odpowiednie strefy wyzwalania, pobudzając zapisane w układzie nerwowym wzorce ruchowe.

Aktywowane są między innymi:

• stabilizacja głowy,
• kontrola tułowia,
• praca mięśni głębokich,
• prawidłowe ustawienie obręczy barkowej i miednicy,
• wzorce potrzebne do obrotów, czworakowania i chodu.

Nie ćwiczymy pojedynczych mięśni – pracujemy nad organizacją całego wzorca ruchowego.

Dlaczego terapia rozpoczynana jest tak wcześnie?

Największą skuteczność metoda osiąga we wczesnym okresie rozwoju dziecka.

Mózg niemowlęcia cechuje się ogromną neuroplastycznością, czyli zdolnością do tworzenia nowych połączeń nerwowych.

Dlatego nie czekamy, aż nieprawidłowe wzorce ruchowe utrwalą się. Wczesna terapia pozwala wspierać prawidłowy rozwój i ograniczać powstawanie patologicznych kompensacji.

Czy dziecko podczas terapii metodą Vojty musi płakać?

To jeden z najczęściej powtarzanych mitów dotyczących metody Vojty.

Nie – dziecko nie musi płakać, aby terapia była skuteczna.

W Fizjolandzie świadomie przełamujemy przekonanie, że płacz jest nieodłącznym elementem terapii.

Płacz może pojawić się u części dzieci, szczególnie niemowląt. Najczęściej wynika z konieczności zmiany pozycji, ograniczenia swobody ruchu lub intensywnej aktywacji układu nerwowego. Nie oznacza jednak, że dziecko odczuwa ból.

Dużą wagę przywiązujemy do poczucia bezpieczeństwa dziecka, spokojnej atmosfery oraz odpowiedniego przygotowania rodziców do terapii domowej.

Skuteczność terapii wynika z:

• trafnej diagnostyki,
• prawidłowego doboru pozycji,
• precyzyjnej stymulacji,
• systematyczności terapii,

a nie z płaczu dziecka.

Rola rodziców

Rodzice są najważniejszymi członkami zespołu terapeutycznego.

Po każdej wizycie uczymy opiekunów prawidłowego wykonywania ćwiczeń w domu. Program jest indywidualnie dopasowany do potrzeb dziecka i regularnie modyfikowany wraz z jego rozwojem.

Regularna współpraca rodziców z terapeutą ma ogromny wpływ na efekty terapii.

Terapia metodą Vojty w Fizjolandzie

W Fizjolandzie terapia metodą Vojty prowadzona jest przez certyfikowanych terapeutów posiadających doświadczenie w pracy z niemowlętami i dziećmi.

Jednocześnie wierzymy, że nie leczymy metodą – lecz dziecko.

Metoda Vojty jest jednym z narzędzi naszej pracy. Po szczegółowej ocenie funkcjonalnej dobieramy terapię indywidualnie do potrzeb małego pacjenta. W razie potrzeby łączymy ją z innymi metodami neurorozwojowymi, terapią funkcjonalną oraz nowoczesnymi formami rehabilitacji.

Naszym celem jest nie tylko poprawa jakości ruchu, ale przede wszystkim zwiększenie samodzielności dziecka i wspieranie jego rozwoju na każdym etapie życia.