Kiedy zgłosić się z niemowlakiem do fizjoterapeuty - sygnały ostrzegawcze

"Czy to już problem, czy moje dziecko po prostu rozwija się wolniej?" - to pytanie, które zadaje sobie wielu rodziców. Pokazujemy, na co warto zwracać uwagę i kiedy konsultacja u fizjoterapeuty jest dobrym pomysłem.

Niemowlę rozwija się w swoim własnym tempie - to prawda. Ale są pewne sygnały ostrzegawcze, które powinny zwrócić uwagę rodzica i pediatry. Im wcześniej zaczniemy ewentualną terapię, tym lepsze efekty. Mózg niemowlęcia jest najbardziej plastyczny w pierwszym roku życia.

Kamienie milowe - co dziecko powinno potrafić w danym wieku

Podajemy orientacyjne wartości - każde dziecko jest inne. Jeśli przekroczenie tych wartości jest znaczące (np. 1-2 miesiące), warto skonsultować się ze specjalistą.

1-2 miesiące

  • Reaguje na dotyk i dźwięki
  • Próbuje unosić głowę leżąc na brzuchu
  • Ściska palec rodzica

3-4 miesiące

  • Trzyma głowę w pozycji pionowej i leżąc na brzuchu
  • Podpiera się na łokciach leżąc na brzuchu
  • Łapie zabawki, chwyta swoje ręce
  • Symetrycznie porusza wszystkimi kończynami

5-6 miesięcy

  • Obraca się z pleców na brzuch i z brzucha na plecy
  • Pobiera zabawki i przekłada je z ręki do ręki
  • Leżąc na brzuchu podpiera się na wyprostowanych rękach
  • Próbuje siedzieć z podparciem

7-9 miesięcy

  • Siedzi samodzielnie bez podparcia
  • Raczkuje (lub porusza się w inny sposób - dziecko może pominąć etap raczkowania)
  • Próbuje wstać trzymając się mebli

10-12 miesięcy

  • Stoi z lekkim podparciem lub samodzielnie
  • Chodzi trzymając się mebli
  • Stawia pierwsze kroki samodzielnie (typowo 11-15 m-c)

Sygnały ostrzegawcze - kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty

Asymetria

Dziecko zawsze pochyla głowę na jedną stronę (kręcz szyi), ułożenie ciała jest asymetryczne, jednej ręki używa wyraźnie częściej niż drugiej, jedna strona ciała wygląda inaczej niż druga. Asymetrie u niemowlęcia zawsze wymagają oceny.

Spłaszczenie główki

Główka dziecka jest spłaszczona z tyłu lub z jednej strony (plagiocefalia, brachycefalia). To często idzie w parze z kręczem szyi. Im wcześniej zaczniemy terapię, tym lepsze efekty - po 6-9 miesiącu kości czaszki są już mniej plastyczne.

Wiotkość lub sztywność

Dziecko sprawia wrażenie "spływającego" przez ręce (hipotonia) lub przeciwnie - jest sztywne, trudno je złożyć do siadu, ma napięte mięśnie (hipertonia). Obie sytuacje wymagają oceny.

Opóźniony rozwój

Dziecko nie nabywa kolejnych umiejętności zgodnie z wiekiem:

  • Nie trzyma głowy po 4 miesiącu
  • Nie obraca się po 6 miesiącu
  • Nie siedzi po 9 miesiącu
  • Nie wstaje po 12 miesiącu
  • Nie chodzi po 18 miesiącu

Stoposy ułożenia

Dziecko ma stale wyprostowane kończyny, krzyżuje nóżki, ściska pięści, wyprostowane palce u stóp, kreci tak kończyn ami w pewnych ułożeniach.

Trudności ze ssaniem i połykaniem

Dziecko ma trudności ze ssaniem piersi/butelki, często się krztusi, pluje, ma słabe odruchy ssania. Strukturalna Integracja Czaszki może być tu bardzo pomocna.

Płacz przy określonych ruchach

Dziecko płacze przy określonych ułożeniach lub ruchach - np. nie znosi leżenia na brzuchu, płacze przy przewijaniu, nie pozwala na określone manipulacje.

Specjalne grupy ryzyka

Niektóre dzieci powinny od początku być pod kontrolą fizjoterapeuty:

  • Wcześniaki (przed 37 t.c.) - szczególnie skrajne (przed 32 t.c.)
  • Dzieci po encefalopatii HIE
  • Noworodki o niskiej masie urodzeniowej (poniżej 2500 g)
  • Dzieci po ciężkim porodzie (kleszcze, vacuum, pośladkowe)
  • Dzieci ze zdiagnozowanymi schorzeniami genetycznymi (Zespół Downa, inne)
  • Dzieci, których rodzeństwo ma problemy rozwojowe

Zasada: w razie wątpliwości - skonsultuj

Lepiej raz zapłacić za konsultację, która uspokoi rodzica, niż przegapić moment, w którym wczesna interwencja mogłaby zapobiec utrwaleniu problemu. Większość fizjoterapeutów potwierdza, że 80% niemowląt trafia do nich za późno - nie za wcześnie.

Co dzieje się na pierwszej wizycie

Ocena niemowlęcia u fizjoterapeuty obejmuje:

  1. Wywiad - przebieg ciąży, porodu, pierwszych tygodni życia
  2. Ocena napięcia mięśniowego - czy jest prawidłowe, symetryczne
  3. Ocena ruchów spontanicznych - jak dziecko się porusza
  4. Sprawdzenie odruchów noworodkowych
  5. Ocena umiejętności wiekowych - czy zgodne z wiekiem
  6. Omówienie z rodzicem - co zauważono, czy potrzebna terapia

Pierwsza wizyta to dokładne badanie, na podstawie którego decydujemy, czy potrzebna jest terapia, jaka, jak często. Nie zawsze kończy się zaleceniem terapii - czasem wystarczą wskazówki dla rodzica i kontrolna wizyta za kilka tygodni.

Bezpłatna pomoc - WWR

Dziecko z rozpoznaniem może kwalifikować się do Wczesnego Wspomagania Rozwoju - bezpłatnej rehabilitacji. Dowiedz się więcej lub skontaktuj się z nami.

Podsumowanie

Bycie uważnym rodzicem to nie znaczy paniczne reagowanie na każdą różnicę w rozwoju. Ale to znaczy obserwowanie dziecka, ufanie swojej intuicji i nie wstydzenie się pytać specjalistów. Fizjoterapeuta dzieci to nie tylko terapeuta - to też ekspert, który pomoże ocenić, czy wszystko jest w porządku.

Jeśli masz wątpliwości dotyczące rozwoju swojego dziecka - skontaktuj się z nami. Zawsze lepiej zgłoś pytanie niż zostawi z niepewnością.

Zadzwoń