Kiedy zgłosić się z niemowlakiem do fizjoterapeuty - sygnały ostrzegawcze
"Czy to już problem, czy moje dziecko po prostu rozwija się wolniej?" - to pytanie, które zadaje sobie wielu rodziców. Pokazujemy, na co warto zwracac uwagę i kiedy konsultacja u fizjoterapeuty jest dobrym pomyslem.
Niemowlę rozwija się w swoim wlasnym tempie - to prawda. Ale są pewne sygnały ostrzegawcze, które powinny zwrócić uwagę rodzica i pediatry. Im wcześniej zaczniemy ewentualna terapię, tym lepsze efekty. Mózg niemowlęcia jest najbardziej plastyczny w pierwszym roku życia.
Kamienie milowe - co dziecko powinno potrafić w danym wieku
Podajemy orientacyjne wartości - każde dziecko jest inne. Jeśli przekroczenie tych wartości jest znaczące (np. 1-2 miesiące), warto skonsultować się ze specjalistą.
1-2 miesiące
- Reaguje na dotyk i dzwieki
- Próbuje unosic głowę lezac na brzuchu
- Ściska palec rodzica
3-4 miesiące
- Trzyma głowę w pozycji pionowej i lezac na brzuchu
- Podpiera się na lokciach lezac na brzuchu
- Lapie zabawki, chwyta swoje ręce
- Symetrycznie porusza wszystkimi kończynami
5-6 miesięcy
- Obraca się z pleców na brzuch i z brzucha na plecy
- Pobiera zabawki i przeklada je z ręce do ręki
- Lezac na brzuchu podpiera się na wyprostowanych rekach
- Próbuje siedzic z podparciem
7-9 miesięcy
- Siedzi samodzielnie bez podparcia
- Raczkuje (lub porusza się w innym sposob - dziecko może pominac etap raczkowania)
- Próbuje wstać trzymajac się meblij
10-12 miesięcy
- Stoi z lekkim podparciem lub samodzielnie
- Chodzi trzymajac się mebli
- Stawia pierwsze kroki samodzielnie (typowo 11-15 m-c)
Sygnały ostrzegawcze - kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty
Asymetria
Dziecko zawsze pochyla głowę na jedna stronę (krążenie szyi), ułożenie ciała jest asymetryczne, jedna ręce używa wyraznie częściej niż drugiej, jedna strona ciała wygląda inaczej niż druga. Asymetrie u niemowlęcia zawsze wymagają oceny.
Spłaszczenie główki
Glowka dziecka jest spłaszczona z tyłu lub z jednej strony (plagiocefalia, brachycefalia). To często idzie w parze z kręczem szyi. Im wcześniej zaczniemy terapię, tym lepsze efekty - po 6-9 miesiącu kości czaszki są już mniej plastyczne.
Wiotkość lub sztywność
Dziecko sprawia wrażenie "splywajacego" przez ręce (hipotonia) lub przeciwnie - jest sztywne, trudno je złożyć do siadu, ma napięte mięśnie (hipertonia). Obie sytuację wymagają oceny.
Opóźniony rozwój
Dziecko nie nabywa kolejnych umiejętności zgodnie z wiekiem:
- Nie trzyma głowy po 4 miesiącu
- Nie obraca się po 6 miesiącu
- Nie siedzi po 9 miesiącu
- Nie wstaje po 12 miesiącu
- Nie chodzi po 18 miesiącu
Stoposy ułożenia
Dziecko ma stale wyprostowane kończyny, krzyzuje nozki, ścieka pięści, wyprostowane palce u stóp, kreci tak kończyn ami w pewnych ułożeniach.
Trudności że ssaniem i połykaniem
Dziecko ma trudności że ssaniem piersi/butelki, często się krztusi, pluje, ma słabe odruchy ssania. Strukturalna Integracja Czaszki może być tu bardzo pomocna.
Plecz przy określonych ruchach
Dziecko plalcze przy określonych ułożeniach lub ruchach - np. nie znosi lezenia na brzuchu, plalcze przy przewijaniu, nie pozwala na określone manipulacje.
Specjalne grupy ryzyka
Niektóre dzieci powinny od poczatku być pod kontrola fizjoterapeuty:
- Wcześniaki (przed 37 t.c.) - szczególnie skrajne (przed 32 t.c.)
- Dzieci po encefalopatii HIE
- Noworodki o niskiej masie urodzeniowej (poniżej 2500 g)
- Dzieci po cieczkim porodzie (klesce, vacuum, posladkowe)
- Dzieci ze zdiagnozowanymi schorzeniami genetycznymi (Zespół Downa, inne)
- Dzieci, których rodzenstwo ma problemy rozwojowe
Zasada: w razie wątpliwości - skonsultuj
Lepiej raz zaplacic za konsultację, która uspokoi rodzica, niż przegapic moment, w którym wczesna interwencja moglaby zapobiec utrwaleniu problemu. Większość fizjoterapeutów potwierdza, że 80% niemowląt trafia do nich za późno - nie za wcześnie.
Co dzieje się na pierwszej wizycie
Ocena niemowlęcia u fizjoterapeuty obejmuje:
- Wywiad - przebieg ciazy, porodu, pierwszych tygodni życia
- Ocena napięcia mięśniowego - czy jest prawidłowe, symetryczne
- Ocena ruchów spontanicznych - jak dziecko się porusza
- Sprawdzenie odruchów noworodkowych
- Ocena umiejętności wiekowych - czy zgodne z wiekiem
- Omówienie z rodzicem - co zauwazono, czy potrzebna terapia
Pierwsza wizyta to dokładne badanie, na podstawie którego decydujemy, czy potrzebna jest terapia, jaka, jak często. Nie zawsze kończy się zaleceniem terapii - czasem wystarcza wskazówki dla rodzica i kontrolna wizyta za kilka tygodni.
Bezpłatna pomóc - WWR
Dziecko z rozpoznaniem może kwalifikowac się do Wczesnego Wspomagania Rozwoju - bezplatnej rehabilitacji. Dowiedz się więcej lub skontaktuj się z nami.
Podsumowanie
Bycia uważnym rodzicem to nie znaczy paniczne reagowanie na każda różnice w rozwoju. Ale to znaczy obserwowanie dziecka, ufanie swojej intuicji i nie wstydzenie się pytac specjalistów. Fizjoterapeuta dzieci to nie tylko terapeuta - to też ekspert, który pomoże ocenic, czy wszystko jest w porzadku.
Jeśli masz wątpliwości dotyczące rozwoju swojego dziecka - skontaktuj się z nami. Zawsze lepiej zgłoś pytanie niż zostawi z niepewnością.