Dystrofia mięśniowa Beckera u dzieci
Łagodniejsza i wolniej postępująca odmiana dystrofii – rehabilitacja, która pomaga dziecku jak najdłużej zachować siłę i sprawność
Czym jest dystrofia mięśniowa Beckera?
Dystrofia mięśniowa Beckera (BMD) to genetyczna choroba mięśni, spokrewniona z dystrofią Duchenne'a. Obie wynikają ze zmian w tym samym genie na chromosomie X, dlatego chorują na nie głównie chłopcy i mężczyźni.
W dystrofii Beckera organizm wytwarza dystrofinę, ale w mniejszej ilości lub o zmienionej budowie. Mięśnie są więc lepiej chronione niż w DMD, a choroba postępuje wolniej.
Przebieg jest bardzo zróżnicowany. Pierwsze objawy pojawiają się często między 5. a 15. rokiem życia, u części osób dopiero w dorosłości. Wielu pacjentów długo zachowuje zdolność samodzielnego chodzenia.
Czym różni się od dystrofii Duchenne'a?
Najważniejsze różnice między obiema chorobami to:
- późniejszy początek objawów,
- wolniejsze narastanie osłabienia mięśni,
- znacznie dłużej zachowana zdolność chodzenia,
- częstsze bóle i kurcze mięśni po wysiłku,
- możliwe wyraźne zajęcie mięśnia sercowego nawet przy niewielkim osłabieniu mięśni szkieletowych.
Objawy dystrofii Beckera
Osłabienie dotyczy przede wszystkim mięśni obręczy biodrowej i ud, później także obręczy barkowej. Najczęściej obserwuje się:
- trudności z wchodzeniem po schodach i wstawaniem z podłogi,
- częste potknięcia i upadki, niezgrabny bieg,
- powiększone łydki (tzw. przerost rzekomy),
- bóle i kurcze mięśni po wysiłku,
- szybkie męczenie się,
- chodzenie na palcach,
- z czasem – przykurcze stawów.
Bóle mięśni po wysiłku zdarzają się też u zdrowych, aktywnych dzieci i same w sobie nie są powodem do niepokoju. Uwagę powinno zwrócić ich połączenie z osłabieniem lub stopniowo pogarszającą się sprawnością.
Diagnostyka dystrofii Beckera
Rozpoznanie stawia neurolog dziecięcy. Wskazówką jest podwyższona aktywność kinazy kreatynowej (CK) we krwi, a rozpoznanie potwierdza badanie genetyczne. W niektórych przypadkach wykonuje się także biopsję mięśnia z oceną dystrofiny.
Ze względu na możliwe zajęcie serca dziecko z BMD powinno pozostawać pod regularną opieką kardiologa – również wtedy, gdy czuje się dobrze. Rodzinie zaleca się poradnictwo genetyczne.
Rehabilitacja dziecka z dystrofią Beckera
Rehabilitacja pomaga dłużej zachować siłę, ruchomość i samodzielność. Zakres aktywności fizycznej dobrze jest uzgodnić z lekarzem prowadzącym i kardiologiem.
Celem terapii jest:
- utrzymanie funkcji ruchowych i sprawności w codziennych czynnościach,
- zapobieganie przykurczom, zwłaszcza stawów skokowych i bioder,
- utrzymanie dobrej kondycji dzięki umiarkowanej aktywności,
- dbanie o postawę i ergonomię,
- wsparcie oddychania, gdy pojawia się taka potrzeba.
Jak dawkować wysiłek?
Ruch jest dla dziecka z BMD korzystny, o ile nie prowadzi do przeciążenia. Dobrze sprawdzają się spokojne, powtarzalne formy aktywności, na przykład pływanie lub rower, uprawiane regularnie i bez sportowej rywalizacji.
Unikamy ćwiczeń z dużym obciążeniem oraz ruchów, w których mięśnie hamują ciężar ciała. Jeśli następnego dnia pojawia się silne zmęczenie lub ból mięśni, wysiłek był za duży, a ciemne zabarwienie moczu po aktywności wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.
Jak pracujemy w Fizjolandzie?
Podczas oceny funkcjonalnej sprawdzamy siłę i wytrzymałość dziecka, zakresy ruchu w stawach, chód, postawę i sposób wstawania. Pytamy też, które czynności sprawiają mu trudność w szkole i w domu.
W terapii korzystamy m.in. z:
- metody PNF – z oporem dopasowanym do możliwości dziecka,
- fizjoterapii oddechowej,
- kinesiology tapingu jako wsparcia stabilizacji i odciążenia,
- ćwiczeń rozciągających, które przeciwdziałają przykurczom,
- łagodnego treningu wytrzymałościowego bez przeciążania.
Uczymy dziecko i rodziców ćwiczeń do domu oraz pomagamy wyczuć granicę między korzystnym wysiłkiem a przeciążeniem. Współpracujemy z neurologami, kardiologami i ortopedami.
Nasz cel
Chcemy, aby dziecko z dystrofią Beckera jak najdłużej pozostało sprawne i aktywne – w szkole, wśród rówieśników i w życiu codziennym.